Verhalen vertellen met data  

In deze sessie verkennen we hoe je van cijfers een krachtig verhaal maakt dat blijft hangen bij bewoners en bestuurders. Data worden pas echt betekenisvol als je laat zien wat dit betekent in het dagelijks leven: via creatieve visualisaties, korte filmpjes, luchtkwaliteit in beeld of tools als “Check je plek”.

Samen zoeken we naar manieren om data zo te presenteren dat mensen niet alleen kijken, maar de data ook begrijpen, voelen en in beweging komen. Laat je meenemen via een aantal aansprekende voorbeelden!  

Een goed verhaal heeft een duidelijke boodschap, sluit aan bij de beleving van bewoners en heeft een vorm die raakt én begrijpelijk is. Drie sprekers geven concrete voorbeelden van dataverhalen:

• Hoe maak je luchtkwaliteit zichtbaar in beeld en film
• De LeefOmgeving Kwaliteit Index in Helmond: een maat die beter aansluit bij de zorgen van bewoners dan de gebruikelijke cijfers
• De verhalen achter de kaarten en tools van de Atlas Leefomgeving  

We kijken niet alleen naar hoe data eruitzien, maar vooral naar het effect: wat doet dit beeldverhaal met mensen, en welke keuze in visualisatie en grootheid helpen om het probleem echt onder de aandacht te brengen? Je gaat naar huis met inspiratie om jouw data te vertalen naar een helder, raak en effectief (beeld)verhaal. 

Een dataschat: toepassingen met burgermetingen  

De grote hoeveelheid sensormetingen levert een schat aan informatie op, niet alleen voor de eigenaar van een meetkastje, maar ook voor gemeenten en onderzoekers. In deze deelsessie laten we zien wat er mogelijk wordt als je veel metingen hebt: hoe kun je de data inzetten in modellen zoals digital twins van steden en maatregelentools?  

In deze sessie maken we kennis met:

• De gemeente Alkmaar. Zij bouwden een digital twin, een digitale kopie van hun stad, waar ook sensormetingen een plek hebben;  
• Onze zuiderburen van de Vlaamse Milieumaatschappij met project CityTRAQ. Zij bouwden een tool waarin je het effect van verkeersmaatregelen kan toetsen aan echte metingen.

Deze sessie is vooral bedoeld voor iedereen die meer wil weten over de mogelijkheden van veel (burger)meetdata. 

Interactieve sessie: vertrouwen in data en de mensen die er iets mee moeten

Welke rol speelt vertrouwen in hoe we citizen science-data over luchtkwaliteit waarderen en gebruiken? In deze interactieve sessie onderzoeken we samen wat er nodig is om met vertrouwen verder te bouwen aan citizen science, en hoe dit tot impact op de luchtkwaliteit kan leiden. Aan de hand van stellingen en discussie gaan we in gesprek over wie meet, hoe er wordt gemeten, wat er met de resultaten gebeurt en hoe hierover wordt gecommuniceerd. Zo vormen we samen een beeld van wat nodig is voor data en kennis over luchtkwaliteit die vertrouwen wekt én betekenisvol kan bijdragen aan beleid, besluitvorming en de leefomgeving.

Vertrouwen van gegevens

Wanneer vertrouwen we gegevens over onze leefomgeving? Maakt het voor ons vertrouwen uit wie de metingen uitvoert en hoe er wordt gemeten? Bijvoorbeeld of luchtkwaliteit wordt gemeten door burgerwetenschappers of door wetenschappers van een onderzoeksinstituut, en of dat wordt gedaan met sensoren aan de gevel of via officiële meetstations? Of is het vooral belangrijk dat er iets concreets gebeurt met de data en kennis door beleidsmakers en bestuurders? Tijdens deze interactieve sessie bekijken we samen waar vertrouwen in relatie tot citizen science van invloed is en waar er nog werk aan de winkel is op dit gebied. Daarbij kijken we naar drie onderwerpen: wie, hoe en wat.  

• Wie voert het onderzoek uit en wie moet er iets doen met de data en inzichten?  
• Hoe wordt er gemeten en is er naast meetdata ook ruimte voor de ervaringen en beleving van bewoners?  
• Wat gebeurt er met de resultaten? Herkennen mensen hun eigen leefomgeving in de uitkomsten, en welke kennis vindt uiteindelijk hun weg naar beleid en besluitvorming, zodat er daadwerkelijk impact kan zijn op luchtkwaliteit?

Geef tips en ideeën voor het Schone Lucht Akkoord

Voor een complex vraagstuk als luchtkwaliteit is de samenwerking tussen overheid, burgerinitiatieven en maatschappelijke organisaties een randvoorwaarde voor succes. Samenwerking gaat niet altijd vanzelf, daarom gaan we daar in deze sessie graag over in gesprek.  

Op De Schone Lucht Akkoord Participatiedag in 2025 deelden burgerwetenschappers een brandbrief uit waarin ze vroegen om meer en nauwere samenwerking. Inmiddels zijn daar goede gesprekken over gevoerd samen met beleidsmakers onder begeleiding van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Naar aanleiding daarvan zijn de eerste acties uitgevoerd om binnen het Schone Lucht Akkoord de samenwerking met burgerwetenschappers te verdiepen. De samenwerking loopt, maar kan altijd beter. Tijdens deze sessie horen we graag wat voor goede ideeën jullie hebben over citizen science en samenwerking. 

Tijdens het plenaire gedeelte zoomen we uit naar heel Nederland, eigenlijk waar alle initiatieven en metingen samen komen. Vanuit Samen Meten laten we zien hoeveel metingen we met elkaar doen en wat voor meerwaarde dat heeft. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat geeft een update over het Schone Luchtakkoord en de samenwerking met initiatieven vanuit bewoners, gemeentes en provincies. 

Informatiemarkt

Ook is er weer een informatiemarkt, bezoek deze tijdens de koffiepauzes, lunch en borrel. Mocht je een marktkraam willen gebruiken, geef het aan op het aanmeldformulier.

Initiatieven Catwalk

Neem tijdens de Initiatieven Catwalk in 1 minuut het podium. Inspireer anderen met jouw projectopzet, je zelfontworpen sensor of community. Meld je aan via het formulier en geef aan wat jij zou willen delen.