Rond zondag 25 januari 2026 was de luchtkwaliteit in Nederland onvoldoende tot slecht. Dit kwam omdat er veel fijnstof in de lucht zat. Hierdoor ontstond wintersmog. Deze wintersmog is tamelijk zeldzaam en ontstaat door kou en wind uit het oosten. Wintersmog kan gezondheidsklachten geven.
Bij smog zitten er tijdelijk meer vervuilende stoffen in de lucht. Smog komt meestal voor als er weinig of geen wind is. De luchtvervuiling kan dan blijven hangen en kan zich ophopen. Gebeurt dit in de winter, dan blijft er vooral fijnstof in de lucht hangen. Dat heet wintersmog.
Hogere fijnstofwaarden duidelijk zichtbaar
Op een foto van de referentie-filters die op de dagen rond 25 januari 2026 zijn bemonsterd, zijn de hoge fijnstofconcentraties duidelijk te zien. Deze filters verzamelen op officiële meetlocaties fijnstof, dat later gewogen wordt. Elk rondje heeft één dag fijnstof opgevangen op die locatie. Hoe donkerder het rondje, hoe meer fijnstof er waarschijnlijk op het filter zit.
Burgermetingen laten alle details goed zien
Je ziet de wintersmog ook duidelijk terug op een animatie van de fijnstofsensoren (PM2,5). Aan het begin van de animatie is heel Nederland bedekt met wintersmog. De kaart is dan rood en oranje van kleur. In de ochtend van 26 januari draait de wind van het oosten naar het noorden. Daardoor komt er weer schone lucht over Nederland. Op de kaart zie je dit goed: van het noorden naar het zuiden wordt de kleur langzaam weer blauw. De burgermetingen leveren zo een zeer gedetailleerd beeld van wat er gebeurt.
