Op 5 november 2025 was de Schone Lucht Akkoord (SLA) participatiedag op het (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Op diezelfde dag was er ook een Schone Lucht Akkoord deelnemersdag voor beleidsmakers en andere professionals. Die dus niet naar de participatiedag konden komen (of andersom). Het was geen kwade opzet, maar handig was het ook niet en het inspireerde burgerwetenschappers Teus Hagen, Walter Takens en Frans Kets tot het schrijven van een brandbrief.
Deze brandbrief kreeg veel steun. Van andere burgerwetenschappers en van Samen Meten. Het Samen Meten team van het (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) heeft ervoor gezorgd dat de SLA werknemers van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) en Rijkswaterstaat (RWS) in gesprek konden gaan met de schrijvers van de brandbrief. Dat konden we doen vanuit het Europese project more4nature, vanuit dat project kregen we begeleiding over hoe je zo’n gesprek kunt vormgeven.
Twee bijeenkomsten
De eerste bijeenkomst was op 16 april 2026 en de tweede op 11 mei in Leiden. Er waren werknemers van het ministerie van I&W en van RWS bij die betrokken zijn bij de uitvoering van het Schone Lucht Akkoord. Daarnaast was het Samen Meten team vertegenwoordigd, Citizen Science NL van de Universiteit Leiden was er ook bij. Ook waren er verschillende burgerwetenschappers aanwezig. Degenen die de brief schreven en burgerwetenschappers die fijnstofmetingen en analyses in enkele gemeentes doen (Gouda, Hollandse Luchten, Leidschendam-Voorburg, Horst ad Maas, Land van Cuijk, en Scapeler).
De eerste bijeenkomst was bedoeld om elkaar te leren kennen, iets breder in te gaan op de context waarin we allemaal werken en om elkaars perspectief beter te begrijpen. De discussies op die dag vormden de inspiratie voor de tweede sessie op 11 mei 2026. Doel van beide gesprekken was om tot inzicht en dialoog te komen over de SLA Brandbrief – Het SLA glas is halfvol, gericht aan werknemers van het ministerie (en RWS) achter de uitvoering van het Schone Lucht Akkoord.
De tweede bijeenkomst gaf met name de burgerwetenschappers een podium om hun werk te presenteren en de SLA brandbrief toe te lichten. Hun bijdragen lieten zien hoe divers de citizen science initiatieven op het gebied van luchtkwaliteit zijn, maar lieten ook de overeenkomsten zien. Ze leverden veel informatie op en zorgden voor een levendige discussie.
Het vervolg
De mensen achter de uitvoering van het SLA (van het ministerie en RWS) vonden de bijeenkomsten zeer waardevol en zijn aan het kijken naar welke vervolgstappen zij kunnen nemen. Ze hebben toegezegd om na de zomer weer mee te doen met een vervolgoverleg en komen voor die tijd met een voorstel met concrete actiepunten als reactie op de SLA Brandbrief.