Bij Samen Meten verzamelen we samen allerlei data over lucht en geluid. Het RIVM verzamelt ook op andere manieren informatie over onze leefomgeving. Een belangrijke bron van data is de Emissieregistratie. Deze bevat de uitstoot van de 375 belangrijkste milieubelastende stoffen naar lucht en water. Ook staat erbij waar de uitstoot plaatsvindt. Met de Emissieregistratie begrijpen we beter waar de uitstoot die we zelf meten vandaan komt. Laten we eens dieper duiken in de wereld van de Emissieregistratie.
200 databronnen in één
De officiële emissies van Nederland worden grotendeels berekend en gerapporteerd door de Emissieregistratie. Dit gebeurt op basis van meer dan 200 databronnen. Het zijn zowel emissies naar lucht als naar water. Dit doet het (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) niet alleen, maar samen met partnerinstituten Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), Wageningen University & Research (WUR) en Deltares. Daarnaast helpen diverse andere organisaties mee aan de Emissieregistratie.
Industrie, verkeer, haardvuur en meer
Emissies uit allerlei bronnen en sectoren zijn vertegenwoordigd. Grote bedrijven geven vanuit de industrie jaarlijks emissies op. Deze worden gecontroleerd en ingevoegd in de Emissieregistratie. Emissies uit bijvoorbeeld verkeer, landbouw en de energiesector worden berekend. Maar ook emissies uit bronnen als haardvuur, spuitbussen en schoonmaakmiddelen. In totaal worden ongeveer 375 stoffen uit meer dan 850 emissiebronnen berekend.
Basis voor beleid
De Emissieregistratie rapporteert voor Nederland emissies om te voldoen aan onder andere het Parijsakkoord (broeikasgassen) en nationale emissieplafondrichtlijnen (NECD, luchtverontreinigende stoffen). Daarnaast vormt de data uit de Emissieregistratie de basis voor bijvoorbeeld de jaarlijkse fijnstofconcentratiekaarten en stikstofmonitoring. De data wordt ook gebruikt om vooruit te kijken of de gestelde doelen van 2030 nog binnen bereik zijn en welke maatregelen daarvoor nodig zijn. Zo droeg de Emissieregistratie bijvoorbeeld bij aan de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) van het (Planbureau voor de Leefomgeving).
In de toekomst ook ZZS
In 2027 wordt het Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)-register toegevoegd aan de Emissieregistratie. Als bedrijven zeer zorgwekkende stoffen uitstoten, moeten zij dit sinds 2025 opgeven bij het RIVM. Deze informatie wordt volgend jaar op de website openbaar beschikbaar.
Neem ook zelf een kijkje
De data wordt op de website van de Emissieregistratie gepubliceerd en kan door iedereen bekeken en gedownload worden. Hier ontwikkelden ze een mooie tool voor. De tool vind je onder het tabblad Data – Grafieken en kaarten – Definitieve Dataset 1990-2024.
Hieronder zie je een plaatje van de tool voor NO2. Dit gas kun je ook zelf meten met Palmesbuisjes. Je ziet dat de hoeveelheid NO2 in de lucht van verkeer sinds 1990 is gehalveerd. Dit komt omdat auto’s sinds die tijd steeds schoner zijn geworden.
NO2 in de Emissieregistratie